Author: admin
-
รอยต่อปากไม้แบบเดือยคุด ที่วัดเทพนิมิต ปัตตานี
ร่องรอยซากอาคารเดิมจากการรื้อถอดเพื่อบูรณะศาลาไม้เก่าที่วัดเทพนิมิต อำเภอปานาเระ จังหวัดปัตตานี จากสภาพภายนอกสามารถสันนิษฐานรอยต่อปากไม้ภายในได้ว่าเป็นประเภทเดือยคุดโดยขอบรอยต่อของเดือยคุดทุกด้านจะเรียบเสมอกันทั้งหมดแตกต่างจากเดือยประเภทอื่นๆ และ ไม่พบการใช้ตะปูหรือวัสดุจับยึดอื่นอื่นประกอบจึงทำให้มั่นใจได้ว่าภายในรอยต่อมีเดือยซ่อนอยู่ภายใน ซึ่งคำว่า “คุด” หมายถึง ซ่อนหรือหลบอยู่ภายในนั่นเอง ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
เครื่องมือวัดความชื้นในเนื้อไม้
เครื่องมือวัดความชื้นในเนื้อไม้สำหรับการทำงานไม้แบ่งเป็น 2 ลักษณะโดยสังเขป ดังนี้ โดยเครื่องมือวัดความชื้นแบบผิวสัมผัสอ่านค่าโดยการสัมผัสบริเวณผิวไม้โดยตรง ค่าที่อ่านได้เป็นค่าความชื้นบนผิวไม้ซึ่งอาจมีความคลาดเคลื่อนโดยสภาพแวดล้อมหรือปัจจัยอื่นๆ เช่น การตรวจวัดในพื้นที่แห้งจัด, การตรวจวัดในห้องปรับอากาศ, กรณีที่ไม้ถูกทำสารเคลอบผิว เป็นต้น เครื่องมือวัดแบบเข็มเจาะจะตรวจวัดความชื้นภายใต้ผิวของไม้โดยแปรผันตามความลึกของเข็มเจาะนั้นซึ่งจะได้ค่าที่มีความคลาดเคลื่อนต่ำกว่า เข็มที่ลึกจะทำให้สามารถอ่านค่าความชื้นภายในเนื้อไม้ที่มีขนาดหน้าตัดใหญ่ได้แม่นยำมากขึ้น ทั้งนี้การตรวจวัดควรตรวจวัดทุกด้านของไม้และหลายตำแหน่งในแต่ละด้าน การตรวจวัดความชื้นในเนื้อไม้ควรเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อมในการตรวจวัดนั้นไว้ด้วย อาทิ ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศและอุณหภูมิบริเวณที่ตรวจวัด หมายเหตุ: การใช้เครื่องมือวัดความชื้นแบบมือถือซึ่งมีราคาและประสิทธิภาพจำกัดนั้นอาจไม่เหมาะสมกับการตรวจวัดค่าความชื้นสำหรับห้องปฏิบัติการหรือเพื่อวัตถุประสงค์อื่นซึ่งต้องการความแม่นยำสูง ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
วิธีการกองเก็บไม้แบบ Stack
การกองเก็บไม้ที่เหมาะสมจะช่วยให้ลดความเสี่ยงในการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้ตั้งแต่ก่อนนำไปใช้งาน โดยการกองเก็บไม้ที่เหมาะสมนั้นมีแนวทางปฏิบัติโดยสังเขป ดังนี้ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
Sewari เทคนิคการป้องกันไม้แตกแบบช่างญี่ปุ่น
การป้องกันไม้แตกจากการเปลี่ยนแปลงทางขนาดในระหว่างการแลกเปลี่ยนความชื้นของไม้เนื่องจากสภาวะอากาศวิธีหนึ่งของช่างญี่ปุ่นเรียกว่า Sewari โดยการผ่านไม้เป็นร่องจากผิวถึงส่วนของไส้ไม้ตลอดแนวความยาวเพื่อ bypass ความชื้นภายในออกให้การเปลี่ยนแปลงความชื้นในแต่ละชั้นวงปีของไม้ไม่แตกต่างกันมากจนทำให้เกิดการปริแตก ร่อง Sewari นี้หลังจากการผ่าจะเป็นร่องที่มีความกว้างของร่องเสมอกันตลอดความลึก จนเมื่อไม้แห้งส่วนของร่องที่ผิวนอกจะขยายตัวกว้างขึ้น ลักษณะของร่องจะเปลี่ยนเป็นร่องรูป V จากการเปลี่ยนแปลงทางขนาด เนื่องจากความชื้นลดลง ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก ในการใช้งานอาจใช้ชิ้นไม้หรือวัสดุอื่นอุดร่อง เรียกวิธีการนี้ว่า Umeki ภาพตัวอย่างแสดงการปริแตกตามธรรมชาติของวัสดุไม้ เทคนิค Sewari อาจกล่าวได้ว่าเป็นการสร้างรอยแตกที่ควบคุมได้เพื่อป้องกันการปริแตกตามธรรมชาติซึ่งควบคุมไม่ได้
-
เสายองหิน ฐานรากเรือนไม้พื้นถิ่น
เสายองหิน หรือ เสาเทินหิน เป็นระบบฐานรากของเรือนไม้พื้นถิ่นซึ่งใช้หินธรรมชาติวางบนพื้นดินโดยอาจขุดฝังจมต่ำกว่าระดับดินเล็กน้อย ผิวบนสลักเป็นเบ้าขนาดและรูปทรงสัมพันธ์กับเสาเรือนเพื่อวางเสาเรือนให้มั่นคงในตำแหน่งที่กำหนดไว้ เสายองหินช่วยตัดการผุกร่อนเสื่อมสภาพของตีนเสาเนื่องจากน้ำในดินและน้ำผิวดินรวมถึงศัตรูทำลายไม้ในดินด้วย ในเชิงโครงสร้างเสายองหินช่วยกระจายน้ำหนักของเสาให้แผ่นกว้างขึ้นมากหรือน้อยตามพื้นที่ของหินซึ่งวางอยู่บนพื้นดินนั้นโดยพบมากในพื้นที่ดินทรายหรือดินอ่อน เรือนเสายองหินสามารถยกย้ายเปลี่ยนสถานที่หรือยกปรับระดับได้สะดวกในกรณีที่ทรุดต่ำลงเนื่องจากการชะหน้าดินหรือน้ำหนักของเรือนเอง วัสดุหินที่ใช้โดยมากเป็นหินตามภูมิประเทศในพื้นที่ เช่น หินทรายในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นต้น ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
โครงหลังคาศาลาไม้ วัดเทพนิมิต อำเภอปานาเระ ปัตตานี
โครงหลังคาศาลาไม้ วัดเทพนิมิต อำเภอปานาเระ จังหวัดปัตตานี เป็นสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นซึ่งสะท้อนรูปแบบที่มีความเชื่อมโยงสัมพันธ์กับรูปแบบสถาปัตยกรรมมลายู โดยพบการใช้ขื่อทับหลังแปหัวเสา ไม่ปรากฏเสากลางในระหว่างอาคาร ระยะของไขรายื่นยาวเพื่อถ่วงน้ำหนักของชุดขื่อซึ่งอาจกดให้แปหัวเสาตกท้องช้างส่งผลให้ส่วนยื่นของแปหัวเสาบริเวณไขราเชิดขึ้นได้ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
ลักษณะโครงหลังคา”ขื่อทับแปหัวเสา”แบบอย่างสถาปัตยกรรมมลายู
ลักษณะโครงหลังคาไม้ซึ่งได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากสถาปัตยกรรมมลายูมีลักษณะเด่นอย่างหนึ่งคือ การวางขื่อทับบนแปหัวเสา แตกต่างจากโครงหลังคาแบบสถาปัตยกรรมไทยทั่วไปซึ่งวางแปหัวเสาทับบนหลังขื่อ การวางขื่อทับบนแปหัวเสานั้นทำให้สามารถวางขื่อ+ดั่ง+จันทันในตำแหน่งหลังแปหัวเสาได้โดยไม่ต้องมีเสารับซึ่งหมายความว่าพื้นที่ช่วงกลางของอาคารบริเวณใต้หลังคาไม่มีเสาเป็นอุปสรรค ทั้งนี้การวางขื่อทับบนหลังแปหัวเสาพบร่วมกับขนาดหน้าตัดของแปหัวเสาที่ใหญ่ขึ้นและการยื่นส่วนไขราออกไปมากกว่าลักษณะโครงหลังคาไทยเพื่อให้น้ำหนักของส่วนไขราถ่วงต้านการแอ่นตัวของแปหัวเสาในระหว่างช่วงพาดเสาเนื่องจากน้ำหนักของขื่อและชุดจันทัน ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
อุปกรณ์ติดตั้งเสาไม้(ชั่วคราว)กับพื้นคอนกรีต
ชุดอุปกรณ์สำหรับช่วยประคองเสาไม้สำหรับการติดตั้งเสากับพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กพบที่ประเทศตุรกีใช้เพื่อตั้งเสารับโครงสร้างซุ้มไม้เลื้อย ชุดอุปกรณ์สำเร็จรูปนี้ประกอบด้วยอุปกรณ์หลัก 3 ชิ้น คือ Base plate ยึดกับพื้น 1 ชิ้น และ Brackets ซ้าย/ขวาสำหรับหนีบประคองเสา สามารถปรับความกว้างของ Bracket ตามขนาดของเสาได้ ที่ปีกของ Bracket เจาะพับแผ่นเหล็กงอเข้าไปด้านในเพื่อรองตีนเสาให้ลอยขึ้นจากระดับหัว Bolt ซึ่งทำหน้าที่ยึด Base plate กับ Brackets เป็นชุดอุปกรณ์ที่ติดตั้งได้สะดวกและรวดเร็ว สามารถรื้อถอนและประกอบใหม่ได้ง่าย อาจเหมาะกับโครงสร้างชั่วคราวซึ่งรับน้ำหนักหรือแรงกระทำต่อโครงสร้างไม่มากนัก และต้องพิจารณาประสิทธิภาพในเชิงโครงสร้างก่อนการใช้งานโดยวิศวกรโครงสร้าง ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
การใช้งานฉากญี่ปุ่น Sashigane (2)
ฉากญี่ปุ่น Sashigane สามารถใช้อ่านเส้นรอบรูปของชิ้นไม้หน้าตัดกลมได้โดยใช้ Marume scale ของฉาก และ อ่านขนาดหน้ากว้างสูงสุดของการแปรรูปไม้หน้าตัดกลมให้เป็นไม้แปรรูปหน้าตัดสี่เหลี่ยมจตุรัสได้โดยใช้ Kakume scale ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก
-
กบกระดี่
กบกระดี่ หรือ Rabbet plane เป็นกบมือที่มีลักษณะพิเศษที่ขนาดของใบกบเท่ากับความกว้างของตัวกบ การที่ไม่มีขอบระหว่างใบกบกับท้องกบทำให้สามารถไสประชิดขอบได้ กบกระดี่นิยมใช้สำหรับการไสบังใบ หรือ การไสปรับฉากประชิดมุม เป็นต้น ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก