Author: admin

ความแม่นยำของเครื่องมือวัดมีผลโดยตรงต่อการทำงานไม้จึงควรหมั่นตรวจสอบความแม่นยำอยู่เสมอ ตัวอย่างวิธีการตรวจสอบความแม่นยำของเครื่องมือวัดประเภทฉากตายซึ่งส่วนขาและใบฉากอาจเกิดความคลาดเคลื่อนจากการตกหรือกระแทกในระหว่างใช้งาน ดังนี้ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ความชื้นในเนื้อวัสดุไม้แปรผันโดยตรงกับสภาวะอากาศในสภาพแวดล้อมจำเพาะนั้นนั้น เมื่ออุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศเปลี่ยนแปลงทำให้ EMC (ค่าจากการคำนวณ) เปลี่ยนไป ซึ่ง EMC นี้จะเป็นดัชนีความผันผวนที่บ่งชี้การเปลี่ยนแปลงขึ้นลงของความชื้นในเนื้อไม้ ฉะนั้นต้องเข้าใจว่าไม้มีการแลกเปลี่ยนความชื้นกับสภาพแวดล้อมตลอดเวลา คำว่า “ไม้แห้ง” ไม่ได้แปลว่า “ไม้ไม่เปียก” ใครจะว่าอย่างไรไม่รู้แต่ผมแปลว่า “ไม้ซึ่งมีความชื้นต่ำกว่า FSP และใกล้เคียงกับ EMC เฉลี่ยในสภาพแวดล้อมการทำงาน/การใช้งาน” หมายความว่าอันดับแรกควรจะเตรียมไม้ให้แห้ง หรือ ให้ค่าความชื้นต่ำกว่า FSP และ ใกล้เคียงกับ EMC เฉลี่ย วัสดุไม้นั้นก็จะมีความเสถียรมากขึ้นพร้อมปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงที่เป็นนิรันดรในสภาพแวดล้อมนั้นนั้น สถาปนิกและช่างไม้ที่พอจะเข้าใจเรื่องการออกแบบสภาพแวดล้อมอาคารก็อาจออกแบบสภาพแวดล้อมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสภาวะที่ควบคุมได้ เช่น การระบายอากาศที่ดีลดการสะสมของความชื้นสัมพัทธ์ในสภาพแวดล้อมจำเพาะนั้น เป็นต้น ความเชื่อที่ว่าไม้เก่าไม่หดขยายตัวนั้นก็ไม่ใช่ข้อเท็จจริง ต้องย้อนกลับไปตั้งคำถามว่าอะไรเป็นเงื่อนไขปัจจัยตัวแปรที่ทำให้ไม้หดขยายตัว “ความชื้น” เป็นตัวแปรหลักของสมมติฐานนี้ น้ำและความชื้นในเนื้อไม้อยู่ใน 2 สถานะ คือ free water และ bound water ไม้แห้งหมายความว่า free water ถูกปลดปล่อยไปหมดแล้วคงเหลือแต่ bound water ซึ่ง bound water ที่แฝงฝังอยู่ใน…

วัสดุไม้สำหรับสร้างกบมือของช่างญี่ปุ่นนั้นมีความหนาแน่น ความแข็งแรง และความแข็งที่ผิวแตกต่างจากกบมือของช่างไทย ดังนั้นเมื่อใช้งานจึงอาจมีการเสียรูปของระนาบท้องกบเล็กน้อยด้วยสาเหตุจากการใช้งานหรือการเปลี่ยนแปลงทางขนาด/รูปทรงจากสภาพแวดล้อมการทำงานจึงจำเป็นต้องแต่งท้องกบให้ได้ระนาบเรียบดีเสมอ ช่างไม้ญี่ปุ่นจึงมีกบที่เรียกว่า Dai Naoshi Kanna หรือ Tachi-ganna ซึ่งมีลักษณะพิเศษที่ใบกบตั้งฉากกับตัวกบทำหน้าที่เสมือน scraper ขูดผิวบางทีละน้อยให้ท้องกบที่ต้องการแต่งระนาบเรียบเนียนเสมอกันทั้งท้องกบ นอกจากนั้น Dai Naoshi Kanna ยังสามารถใช้ขูดแต่งผิวหน้าของชิ้นงานไม้ได้ด้วย ภาพประกอบ สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ไม้แปรรูปหน้าตัดสี่เหลี่ยมมุมฉาก จำแนกระนาบตัดออกเป็น 3 ระนาบ ดังนี้ ไม้ทุกชนิดมีคุณสมบัติการหด/ขยายตัว shrinkage rate แตกต่างกัน โดยอัตราการหด/ขยายตัวในระนาบผิวสัมผัสจะสูงกว่าระนาบรัศมีเสมอ ซึ่งการทำความเข้าใจระนาบดังกล่าวข้างต้นทำให้สามารถคาดเดาพฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงทางขนาดและรูปทรงของไม้ได้โดยสังเขป ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

การจำแนกประเภทของสิ่วนั้นนอกจากจะจำแนกตามลักษณะของปากสิ่ว เช่น สิ่วปากบาง สิ่วเจาะ สิ่วปากเอียง สิ่วคอเอียง ฯลฯ ยังมีการจำแนกประเภทของสิ่วตามกายภาพของสิ่วทั้งตัวอีกด้วย เช่น สิ่วบ้อง สิ่วมีแกน และ สิ่วแท่ง สิ่งบ้อง ที่โคนสิ่วมีช่องสำหรับเสียบด้ามรูปทรงกรวยที่ปลายเสียบ เมื่อตอกด้วยค้อนที่อีกปลายหนึ่งด้ามจะยิ่งกระชับมั่นอยู่ในบ้องนั้นส่งแรงต่อไปที่ตัวสิ่วและปากสิ่วได้เต็มแรงกำลังโดยไม่ทำให้ปลายด้ามแตกจึงเหมาะกับงานที่ต้องการแรงตอกกระแทกสูงซึ่งย่อมมีทั้งแรงกริยาและปฏิกริยาต้านทานสะท้อนกลับสูงเช่นกัน เช่น การใช้สิ่วเจาะรูปร่องรูเดือย เป็นต้น คำว่า “บ้อง” ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถานบรรยายไว้คัดมาส่วนหนึ่งว่า สิ่งที่เป็นช่องคล้ายกระบอก เช่น ช่องสำหรับสวมด้ามขวานหรือสิ่ว เป็นต้น จึงเห็นความหมายของคำได้ชัดเจนจากการอธิบายขยายความ สิ่วบ้องจึงควรหมายถึงสิ่วซึ่งมีช่องสำหรับสวมด้ามมากกว่าที่จำเพาะเจาะจงว่าเป็นสิ่วเจาะแต่เพียงเท่านั้น สิ่วมีแกน คือ แกนโลหะเรียวเล็กซึ่งยื่นออกมาจากโคนสิ่วเสียบลงไปในด้ามสิ่ว ที่โคนสิ่วอาจมีแป้นขนาดไม่ใหญ่นักรับปลายด้ามไว้ด้วยเมื่อตอกสิ่วในขณะทำงานปลายของด้ามก็จะส่งแรงกระแทกผ่านแป้นสัมผัสที่โคนสิ่วต่อไปที่ตัวสิ่วและปากสิ่วโดยก้านเสียบภายในด้ามมิใช่ชิ้นส่วนสำหรับการส่งผ่านแรงตอกกระแทก หากแต่เป็นชิ้นส่วนสำคัญในการ “งัด” หลังจากการตอกกินเนื้อชิ้นงานแล้วงัดแงะชิ้นไม้ให้หลุดออกลักษณะคล้ายคานงัด เห็นได้ชัดว่าสิ่วบ้องและสิ่วมีแกนมีลักษณะวิธีการทำงานที่แตกต่างกันเพื่อสามารถประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับงานแต่ละประเภทรวมไปถึงความชำนาญของผู้ปฏิบัติงานเฉพาะบุคคล

ฉากช่างไม้ญี่ปุ่น Sashigane สามารถใช้วัดเส้นรอบวงหน้าตัดกลมด้วย Marume scale ซึ่งไม่ต้องใช้สูตรคำนวณ โดยวิธีการวัดให้ใช้ Marume scale (ขอบภายในของด้านหลัง Sashigane – ด้านตรงข้ามกับ Metric scale) วัดที่เส้นผ่านศูนย์กลางของวงกลมนั้น ค่าที่อ่านได้เป็นระยะเส้นรอบวง

การวัดจำนวนฟันเลื่อยสำหรับเลื่อยชนิดที่มีฟันเรียงเป็นแนวเส้นตรง ใช้วิธีการนับจำนวนฟันในระยะ 1 นิ้วในมาตราอังกฤษโดยมีวิธีการนับ 2วิธี ดังนี้ ทั้งนี้การนับจำนวนฟันแบบ TPI ค่าที่นับได้จะน้อยกว่าการนับจำนวนฟันแบบ PPI จำนวน 1 ค่าเสมอ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

หลักเกณฑ์ของกรมป่าไม้ ตามหนังสือกรมป่าไม้ ที่ กส.0702/6679 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม 2517 เรื่อง ข้อกำหนดเกี่ยวกับไม้ที่ใช้ในการก่อสร้างในส่วนราชการกรมป่าไม้ ซึ่งแบ่งได้ตามชนิดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ไม้เนื้อแข็ง ไม้เนื้อแข็งปานกลาง และ ไม้เนื้ออ่อน โดยถือเอาค่าความแข็งแรงในการดัดของไม้แห้ง (ใช้ค่ามอดูลัสแตกร้าว หรือ Modulus of rapture) และ ความทนทานตามธรรมชาติของไม้ชนิดนั้นๆเป็นเกณฑ์ ที่มา: หนังสือคุณลักษณะของไม้ไทย สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้ พศ.2559