Category: Hand sketch

การต่อเสาไม้โครงสร้างและเสาราวกันตกบนคานเหล็กรูปพรรณในอาคารเก่าโดยใช้การบากเสาเสียบคร่อมตงซึ่งวางทับบนหลังคานหรือบางส่วนของตงพาดอยู่บนคานเหล็กรูปพรรณ ตงทุกตัวจะประกอบยึดกันในลักษณะโครงสร้างแบบ Grid โดยมีพื้นกระดานไม้เป็นองค์ประกอบเสริมช่วยการจับยึดไว้ทำให้เสาตั้งอยู่ได้อย่างมั่นคงแข็งแรง ทั้งนี้สัดส่วนความสัมพันธ์ของด้านความหนาและความกว้างของตงมีนัยสำคัญต่อความมั่นคงของการประกอบยึดประคองเสาโดยตงซึ่งมีสัดส่วนของความกว้างต่อความหนามากอาจทำให้เกิดการพลิกหรือบิดโก่งได้ซึ่งจะมีผลต่อความมั่นคงแข็งแรงของการติดตั้งเสา ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

เรือนไทยพื้นถิ่นภาคกลางประเภทเรือนชาวบ้านทั่วไปซึ่งระยะช่วงเสา(ห้อง)หกศอกโดยประมาณนั้นนิยมพาดกระดานพื้นบนหลังรอด(คาน)โดยไม่มีตงระหว่างพื้นไม้และรอด ในบางกรณีอาจมีคานระดับล่างต่ำกว่ารอดเพื่อเสริมความแข็งแรงและ/หรือรับโครงสร้างพื้นในระดับพาไลและชานแดดเนื่องจากรอด(คาน)เสียบทะลุผ่านเสาดังนั้นพื้นกระดานบางส่วนจึงไม่สามารถพาดบนหลังรอดได้โดยตรงเนื่องจากติดเสาจึงเกิดองค์ประกอบที่เรียกว่า “ฝักมะขาม” เป็นชิ้นไม้เกลารูปโค้งตามผิวเสารองอยู่ใต้ระดับพื้นเพื่อรับหัวกระดานไม้ส่วนที่ชนเสาและไม่สามารถวางพาดบนหลังรอดได้ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ภูมิปัญญาพื้นถิ่นในการปรับระดับพื้นเรือนไม้โดยการใช้ลิ่มสอดสวนทางเทินอยู่หลังรอด(คาน)เนื่องจากเสาเรือนอาจเกิดการทรุดตัวไม่เท่ากันเนื่องจากการกัดเซาะของน้ำผิวดินหรือเหตุผลอื่นๆ กการใช้ลิ่มสองทางแทงสวนกันสามารถดันยกระดับตงขึ้นหรือดึงออกเพื่อผ่อนให้ระดับตงต่ำลงได้ จนเมื่อความแตกต่างของระดับตงและพื้นแต่ละตำแหน่งเกินความสามารถของการปรับระดับด้วยลิ่มแล้วจึงถึงเวลาที่จะต้องยกเรือนโดยการปรับระดับรอดหรือเสาเรือน ภูมิปัญญาการยื่นปลายรอดและตงในงานสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นหลายภูมิภาคในประเทศไทยนั้นมีหลายวัตถุประสงค์ อาทิ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก