Category: Vernacular architecture

แผนภาพแสดงการเปรียบเทียบพฤติกรรมของรอยต่อไม้ตามความยาวขององค์ประกอบอาคารในแนวราบเพื่อการเลือกใช้รอยต่อที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์การใช้งานโดยศึกษาจากรอยต่อไม้ซึ่งพบในการสำรวจอาคารประวัติศาสตร์ไม้ในประเทศไทย ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

แผนภาพแสดงตัวอย่างการประกอบหัวป้านลมสำหรับเรือนไทยพื้นถิ่นลุ่มน้ำภาคกลางซึ่งมีหลายวิธีตามพื้นถิ่นนิยมและความขำนาญของแต่ละสกุลช่าง ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

แผนภาพแสดงวิธีการประกอบเชิงกลอนบริเวณมุมสบของโครงหลังคาจตุรมุขในงานสถาปัตยกรรมไทยประเพณีแบบไม่ใช้ตะปูหรือลูกสลักในการช่วยจับยึด ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ลูกสลักไม้ขัดยึดรอยต่อไม่นิยมใช้เดือยลิ่มทรงเหลี่ยมเนื่องจากการเจาะรูเดือยเสียบลูกสลักรูปเหลี่ยมอาจมีความยุ่งยากกว่าในกรณีการทำงานด้วยเครื่องมือ Hand tools และ มุมเหลี่ยมของเดือยลิ่มรูปเหลี่ยมที่ใหญ่กว่ารูเดือยหรือมุมเหลี่ยมของลิ่มและรูเดือยไม่เหมาะสมพอดีกันก็อาจทำให้มุมของรูเดือยเหลี่ยมปริแตกตามแนวเสี้ยนไม้ได้ การใช้รูเดือยรูปกลมทำงานได้ง่ายกว่าทั้งสว่านมือและสว่านไฟฟ้า ความเสี่ยงในการปริแตกตามแนวเสี้ยนน้อยลง(แต่ยังมีความเสี่ยงในการแตกในกรณีที่เดือยมีขนาดใหญ่และฝืนตอกจนเกินความสามารถของเนื้อไม้) ลูกสลักไม้กลมไในงานไม้สถาปัตยกรรมไม่ใช้ลูกสลักกลึงกลมหรือลูกสลักกลมสำเร็จรูปมีเกลียวรับกาวแบบงานไม้เครื่อวเรือน แต่ใช้การเหลาให้เป็นรูปหลายเหลี่ยม เส้นผ่านศูนย์กลางจากด้านถึงด้านเท่ากับเส้นผ่านศูนย์กลางของรูเดือยหรือเล็กกว่าเล็กน้อย เส้นผ่านศูนย์กลางจากมุมถึงมุมมากกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของรูเดือย เมื่อตอกลูกสลัก ส่วนมุมจะเบียดรูเพื่อการจับยึดที่มั่นคง ทั้งนี้รูปทรงของลูกสลักกลมนิยมทำรูปปลายแคบโคนกว้าง เรียกว่า “เดือยลูกประสัก” ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ภาพเปรียบเทียบรอยต่อปากไม้เพื่อการต่อเสาตามความยาวซึ่งพบในงานสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในประเทศไทย ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

ร่องรอยของเครื่องมือซึ่งปรากฏบนแผ่นไม้แปรรูปสามารถอธิบายเครื่องมือที่ใช้เพื่อการแปรรูปไม้ชิ้นนั้นนั้ ในบางกรณีสามารถใช้ในการสันนิษฐานยุคและสกุลช่างในงานอนุรักษ์สถาปัตยกรรมได้ ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก

แผนภาพเปรียบเทียบวิธีการประกอบสร้างวงกบประตูหน้าต่างซึ่งพบในงานสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในประเทศไทยโดยส่วนใหญ่ ความแตกต่างของวิธีการประกอบสร้างแปรผันตามสกุลช่างและลักษณะพื้นถิ่นนิยม ภาพประกอบโดย สันธาน เวียงสิมา สถาปนิก